180 jaar Stork in vogelvlucht
Stork is de moedernaam van het gelijknamige technologieconcern, maar de vroegste geschiedenis van de onderneming is terug te voeren tot de oprichting in 1827 van de Nederlandse Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel, kortweg en later ook officieel: Werkspoor geheten.
Dit van huis uit Amsterdamse bedrijf fuseerde in 1954 op grond van gelijkwaardigheid met de in 1868 te Hengelo gestarte machinefabriek Gebroeders Stork & Co. Daardoor kan 1827 als vroegste tijdstip worden aangemerkt waarnaar de roots kunnen worden teruggevolgd. Stork had zich vooral geconcentreerd op (industriële) productiemiddelen (stoommachines, ketels, motoren, pompen, suikerfabrieken), Werkspoor op transportmiddelen (scheepscomponenten, stoomlocomotieven, dieseltreinstellen, wagons, bussen, bruggen).
In de vruchtbare na-oorlogse jaren maakte de combinatie (heel lang onder de zeer bekende naam Verenigde Machinefabrieken/VMF) een sterke groei door in de sector die zich het duidelijkst laat omschrijven als zware kapitaalgoederen. Het kwetsbare karakter van deze markt (voltooide wederopbouw, grote projecten, trage beslissingstrajecten) noopte de concernleiding tot een ingrijpende - met overheidssteun geslaagde - turnaround in de zeventiger/tachtiger jaren naar nieuwe (niche)markten voor (lichtere) industriële productiemiddelen, geconcentreerd op eerste levensbehoeften: kleding, voeding, energie, water/lucht en vervoer, alsmede technische dienstverlening voor het instandhouden van industriële en gebouwgebonden installaties.
In 1996 werden daar aerospace activiteiten aan toegevoegd, mogelijk gemaakt door de overname van Fokker ondernemingen, gespecialiseerd in de bouw van vliegtuigcomponenten en geïntegreerde vliegtuigonderhoudsdiensten. Een strategische heroriëntatie begin 2000 leidde tot een structuur met 5 groepen, gericht op digitale (textiel)druktechnieken, pluimveeverwerking/fast food, aerospace, industriële componenten en technische dienstverlening. In 2008 zijn er van die vijf groepen nog 2 over binnen het Stork concern: Stork Technical Services en Stork Aerospace.
Als belangrijkste historische bloedgroepen van het Stork concern gelden:
Werkspoor, Stork, Bronswerk, Nolte, Comprimo en Fokker.
•Werkspoor wordt in 1827 opgericht door P. van Vlissingen, met steun van Koning Willem I. Het bedrijf richt zich o.a. op stoominstallaties voor schepen. Zie de pagina's over het Werkspoormuseum.
•Op 4 september 1868 richt Charles Theodorus Stork zijn eerste machinefabriek op: Gebr. Stork & Co., aanvankelijk ter ondersteuning van de plaatselijke textielindustrie. Zie de vervolgpagina's.
•In 1954 fuseren Werkspoor en Stork op basis van gelijkwaardigheid waarmee de Verenigde Machinefabrieken ontstaan.
•In 1968 wordt Bronswerk, de 'landpoot' van Wilton-Fijenoord, toegevoegd.
•In 1989 treedt het Elektrotechnisch installatiebedrijf Nolte tot het concern toe.
•In 1996 komen onder de naam Fokker Aviation de vier gezonde delen van het failliete Fokker naar Stork.